Benzokain (Benzocaine)
Benzokain (Benzocaine), lokal anestezik etkili bir ham maddedir. Ağrı, kaşıntı ve hassasiyeti hızla azaltır. Kozmetik, medikal ve ağız bakım formülasyonlarında yaygın olarak kullanılır.
| Cas No: | 94-09-7 |
|---|---|
| Moleküler Ağırlık: | 165.19 g/mol |
| Formül: | C9H11NO2 |
Benzokain (Benzocaine)
Benzokain, kimyasal olarak etil p-aminobenzoat olarak bilinen, cilt ve mukoza üzerinde lokal anestezik etki gösteren bir organik bileşiktir. İlk olarak 1902 yılında sentezlenen bu madde, günümüzde kozmetik ve medikal formülasyonlarda hızlı uyuşturma etkisi sayesinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Özellikle ağrı, kaşıntı, tahriş ve yanma hissini azaltma kabiliyeti nedeniyle topikal preparatlar, kremler, spreyler, merhemler ve bazı kişisel bakım ürünlerinde tercih edilir.
⚠️ Benzokain yalnızca harici kullanım içindir ve formülasyon kurallarına uygun şekilde kullanılmalıdır.
Benzokain Teknik Bilgi Tablosu
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Ürün Adı | Benzokain |
| Kimyasal Adı (INCI) | Benzocaine |
| CAS Numarası | 94-09-7 |
| Moleküler Formül | C₉H₁₁NO₂ |
| Molekül Ağırlığı | 165.19 g/mol |
| Görünüm | Beyaz, kristalimsi toz |
| Koku | Nötr / hafif karakteristik |
| Erime Noktası | 88 – 90 °C |
| Çözünürlük | Alkollerde ve yağlarda çözünür, suda düşük çözünürlük |
| pH (çözeltide) | Hafif asidik – nötr |
| Saflık | %99 (Farmakope kalitesi) |
Benzokain’in Özellikleri ve Faydaları
Lokal Anestezik Etki: Uygulandığı bölgede sinir uçlarındaki iletimi bloke ederek ağrı hissini azaltır.
Hızlı Etki: Uygulamadan kısa süre sonra uyuşma etkisi başlar.
Çok Yönlü Kullanım: Kozmetik ürünlerden tıbbi merhemlere kadar geniş kullanım alanına sahiptir.
Cilt Dostu: Uygun formülasyonlarda kullanıldığında tahriş riski düşüktür.
Düşük Uçuculuk: Formülasyonda stabil kalır ve uzun süreli etki sağlar.
Kullanım Alanları
👄 Dudak bakım ürünleri – soğuk hava kaynaklı tahriş ve uçuk öncesi hassasiyeti azaltmak için
🦷 Ağız bakım ürünleri – diş eti hassasiyeti, diş çıkarma jeli veya gargara formülasyonları
🧴 Cilt bakım & kozmetik – ağda öncesi veya sonrası yatıştırıcı ürünlerde
🩺 Farmasötik ürünler – merhem, sprey veya jel formülasyonlarında topikal anestezik olarak
🪒 Epilasyon ürünleri – uygulama öncesi acıyı azaltmak amacıyla
Kullanım Oranları
| Uygulama Türü | Önerilen Kullanım Oranı | Açıklama |
|---|---|---|
| Kozmetik ürünler | %0.5 – %5 | Cilt bakım ve yatıştırıcı ürünlerde |
| Medikal topikal ürünler | %1 – %20 | Reçeteli / ruhsatlı ürünlerde |
| Ağız bakım ürünleri | %0.5 – %1.5 | Formülasyona göre değişir |
| Ağda öncesi kremler | %1 – %5 | Uyuşturucu etki için |
⚠️ Türkiye’de yüksek oranlı (>%5) benzokain içeren ürünlerin üretimi ruhsata tabidir. Toptan satışı mümkündür ancak nihai ürün formülasyonu yasal mevzuata uygun olmalıdır.
Formülasyon Notları
Benzokain ısıya karşı hassastır, bu nedenle 70 °C üzerindeki sıcaklıklardan kaçınılmalıdır.
Alkol veya propilen glikol içinde çözülerek formülasyona eklenmesi stabiliteyi artırır.
pH 4.5–7 aralığı optimum stabilite sağlar.
Diğer yatıştırıcı ajanlarla (ör. mentol, lidokain, allantoin) kombine edilebilir.
Güvenlik ve Yasal Uyarılar
Yalnızca harici kullanım içindir.
Açık yaralarda veya mukoz membranlarda yüksek dozda kullanılmamalıdır.
Gözle temastan kaçınılmalıdır.
Çocuk ürünlerinde kullanım oranı çok daha düşüktür ve özel mevzuat geçerlidir.
Hamile veya emziren bireylerde doktora danışılmadan kullanılmamalıdır.
AB Kozmetik Direktifi ve Türkiye Kozmetik Yönetmeliği’ne göre kontrollü kullanım gerektirir.
Benzokain, lokal anestezik etki gösteren bir kimyasaldır. Ağrı ve hassasiyeti azaltmak için topikal ürünlerde kullanılır.
Cilde uygulandıktan 1–2 dakika içinde etki başlar, ortalama 15–30 dakika arası uyuşma sağlar.
Hayır. Mutlaka uygun taşıyıcılar ve çözücülerle formüle edilmelidir.
Hayır. Her ikisi de lokal anestezik olsa da kimyasal yapıları ve etki süreleri farklıdır.
Ağda öncesi kremler, after-care ürünleri, ağız bakım jelleri, cilt yatıştırıcı kremler ve medikal topikal ürünlerde yaygındır.






